Thử lượng đường trong máu bằng phương pháp thông thường hay với máy thử đường cá nhân như người bệnh tiểu đường vẫn làm hằng ngày, chỉ cho chúng ta biết trị số của đường huyết trong thời điểm đó mà thôi. Do đó, muốn biết đường huyết trung bình của bệnh nhân tiểu đường trong một thời gian nào đó, người ta phải dùng một thử nghiệm đặc biệt có tên là Glycated Hemoglobin Testing viết tắt là HbA1C. Vậy HbA1C là gi?

Chúng ta đều biết hemoglobin (Hb) là một protein nằm trong hồng cầu. Hb chuyên chở O2 từ phổi đến mọi tế bào trong cơ thể. Cũng như các protein khác, Hb có thể kết hợp với glucose và khi Hb kết hợp với glucose thì trở thành Glycohemoglobin hay Glycated hemoglobin.

Lượng glucose trong máu (đường huyết) càng cao thì lượng glycohemoglobin trong hồng cầu càng nhiều và cứ giữ nguyên như vậy suốt cả đời sống của hồng cầu nghĩa là trong khoảng thời gian từ 3 đến 4 tháng.

Thử nghiệm HbA1C đo lượng glycohemoglobin trong hồng cầu và được thực hiện trong phòng thí nghiệm. Kết quả này không ảnh hưởng gì đến việc bạn đang bụng đói hay đã ăn rồi. Do đo,ù mẫu máu có thể lấy bất cứ lúc nào trong ngày.

Kết quả HbA1C cho ta biết những gì?

• HbA1C cho biết đường huyết trung bình của bạn trong khoảng thời gian từ 2 đến 3 tháng vừa qua. Qua đó, bác sĩ của bạn có thể đánh giá kết quả điều trị trong khoảng thời gian này.
• Giúp bạn so sánh với kết quả thử đường huyết do bạn thực hiện. Nếu có điểm không phù hợp, bạn có thể xem xét lại các kết quả thử máu hay các thời điểm thử máu.
• Giúp bạn đánh giá kế hoạch kiểm soát tiểu đường của bạn. Nếu HbA1C vẫn ở mức cao, bác sĩ của bạn sẽ cùng bạn xem xét lại toàn bộ kế hoạch điều trị.
• Cho bạn biết những sự thay đổi trong kế hoạch điều trị có tác dụng như thế nào trên kết quả điều trị bệnh tiểu đường.

  

HbA1C và mối liên quan với biến chứng tiểu đường

Người bệnh chỉ cần thay đổi chế độ ăn trong một vài ngày đã có thể giảm đường huyết, nhưng HbA1C chỉ giảm khi họ tuân thủ chế độ điều trị trong cả quá trình 3 tháng. Vì vậy, đây là chỉ số trung thực nhất để đánh giá kết quả điều trị.

• Giảm HbA1C được coi là chìa khóa để kiểm soát biến chứng tiểu đường: HbA1C giảm 1% bệnh nhân giảm được 38% nguy cơ mù lòa, giảm 28% nguy cơ suy thận, giảm 35% nguy cơ cắt cụt chi. Nghiên cứu của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ năm 2003 cho thấy, HbA1C giảm từ 9% xuống 7%, tỉ lệ biến chứng võng mạc ở người bệnh tiểu đường typ 1 giảm 4-7 lần, ở người bệnh tiểu đường typ 2 giảm 1.5 – 2.5 lần; tỉ lệ biến chứng thận giảm 3 – 9 lần.

Các trị số của HbA1C có ý nghĩa gì?
Có nhiều phương pháp để đo HbA1C. Phương pháp thường dùng nhất là cách tính phần trăm lượng glycohemoglobin trong toàn thể hemoglobin.

Thông thường, ở người bình thường HbA1C nhỏ hơn 6%, mục tiêu điều trị của bệnh nhân tiểu đường là dưới 7%.

Thử HbA1C lúc nào?
Thử HbA1C ngay khi phát hiện bạn bị tiểu đường. Sau đó:

• Nếu bạn dùng insulin: ít nhất 4 lần một năm
• Nếu bạn không dùng insulin thì tùy theo ý kiến bác sĩ hay ít nhất 2 lần một năm.

Nguồn: Sức khỏe & Đời sống